جهت مطالعه مطالب جدید به وب سایت من 

www.drarifabid.com

مراجعه نمایید

ریزش موی ساحوی یا Alopecia areata
الوپسیا اریاتا یا ریزش موی ساحوی یک مرض شایع جلدی میباشد که در آن از یک ناحیه سر بشکل یک سکه مو میریزد و ناحیه کاملآ بدون موی به نظر میرسد. معمولآ در ناحیه سر و گاهگاهی در سایر قسمت های بدن نیز دیده میشود. مرض اکثرآ بدون سوزش خارش, دردو سایر اعراض بوده ومعمولآ از مرض ابتدا توسط اعضاء فامیل , سلمان و آرایشگران به مریض گفته میشود.
 

اشکال مرض؟
شکل موضعی :که یک ساحه محدود موجود میباشد



شکل یونیورسال: که مو های تمام بدن مصب میگردد

شکل توتل : که تمام سر مصاب مرض میگردد.

مرض چگونه به نظر میرسد؟
مرض بشکل یک یا چند ساحه کوچک لشم, نرم و بدون موی که بشکل مدور یا بیضوی میباشد آغاز میگردد.


که اکثرآ در ناحیه سر دیده شده اما میتواند ابروها, مژه ها, ریش, بروت وسایر قسمت های بدن را مصاب سازد. 

کیها مصاب مرض میگردد؟


هر شخص ممکن مصاب مرض گردد اما بیشتر نزد اطفال و جوانان دیده میشود.اشخاصی که تاریخچه فامیلی مرض را داشته باشند همچنان آنانیکه دارای تاریخچه فامیلی اتوپیک درماتیت, استما ( نفس تنگی حساسیتی) , حساسیت و سرخی چشمها داشته باشند اشخاصیکه مصاب مرض جاغور و شکر باشند بیشتر مصاب این گونه ریزش مو میگردند.

سبب مرض چیست؟

یک مرض AUTOIMMUNE ( حساسیت به خود) میباشد که در آن سیستم های دفاعی عضویت به فولیکول موی( پیاز مو ) حمله نموده و سبب میشوند تا در ابتدا مو ها نازک شده و بالاخره مو بریزند و ساحه مصاب کاملآ بدون مو گردد در حالیکه پیاز مو موجود بوده و لی قادر به تولید مو نمیباشد.

چگونه مرض تداوی میگردد؟

در بعضی موارد ََAA بشکل خودبخوی و بدون تداوی شفایاب گردیده و مو ها بدون تداوی به نمو آغاز مینمایند اما در اکثر موارد ضرورت به تداوی داشته که باید تحت نظر متخصصین جلدی صورت گیرد.

ادویه مختلفی در تداوی مرض شامل میباشد که بشکل ادویه خوراکی , مرهم های موضعی, ادویه زرقی و زرقیات در ناحیه مصاب صورت میگیرد.

بعد از تداوی مو ها ابتدا بشکل موها باریک و سفید رنگ به رشد و نشونما شروع نموده و با دوام تداوی موها بشکل نارمل برمیگردد.

 

ریزش مو آندروژنتیک یا یزش مو ی ارثی هورمونی، اختلال بسیار شایع بوده نزد مردان و زنان دیده میشود . اما ووقوع آن در مردان نسبت به زنان بیشتر میباشد

.پتوفیزیولوژی

ریزش مو آندروژنتیک اختلال ارثی مشخص است و از طریق تبدیل تدریجی موهای ترمینال( مو های بزرگ و درشت) به موهای باریک و در نهایت به فولیکولهای بدون مو بوجود مییاید.
وقوعات
ریزش مو آندروژنتیک اختلال بسیار شایع است که تقریبا 50 درصد از مردان و شاید بسیاری از زنان مسن تر از 40 سال را مصاب سازد. چنانچه بیشتر از 13 در صد زنان بالاتر از 45 سالگی داری مرض میباشند و با توجه به تحقیقات یک نویسنده ، ممکن است 75 درصد از زنان مسن تر از 65 سال مصاب مرض باشند.

تاریخچه

شروع ریزش مو آندروژنیک یا ریزش موی ارثی هورمونی تدریجی است. مردان با تُنک شدن یا کم شدن تدریجی مو در نواحی پیشانی و یا فرق سر مراجعه مینمایند .. زنان مبتلا به ریزش مو آندروژنیک معمولا با تُنک شدن منتشر نواحی جلو سر مراحعه مینمایند .

ریزش موی ارثی در خانمها نیزآندروژنتیک هم نامیده میشودو ژن آن از پدر و مادر منتقل شده و به صورت اتوزومال مغلوب ظاهر می شود. موها از پشت خط موی فرونتال (پیشانی ) شروع به نازک شدن کرده و به سمت پایین پشت و کناره سرکشیده میشود معمولا در سنین ۴۰ تا ۵۰ ظاهر می شود و در مواردی هم در سن ۲۰ سالگی اتفاق میافتد.
خوشبختانه در اکثر موارد خط موی فرونتال حفظ شده و مانند مردان عقب رفتن موهای پیشانی ایجاد نمی شودشواهد نشان داده در افرادی که از نظر ارثی مستعد چنین ریزش مو هستند مصرف قرص های ضد بارداری سن شروع ریزش موی آنها را پایین آورده و زودتر دچار مویریزی میشوند بنابراین در افرادی که سابقه خانوادگی ریزش موی زنانه دارند بهتر است این قرص را مصرف نکنند. اگرخانمی به این نوع ریزش مو مبتلا شد بایستی تمام علتهای موثر در ریزش مو( انواع بیماریها ، مشکلات هورمونی ، کم خونی، استرس …) بررسی شوند درصورتی که هیچ گونه مشکل داخلی وجود نداشت تشخیص اصلی ریزش موی ارثی می باشد.
معاینه
در هر دو مردان و زنان با ریزش مو آندروژنیک یا ریزش موی ارثی هورمونی مو های بزرگ و درشت به موهای نازک تر ، کوتاه تر ، موهای نا مشخص و در نهایت به طور خلاصه فولیکولهای بدون مو تبدیل میگردند. ریزش مو آندروژنیک یا ریزش موی ارثی هورمونی بصورت بسیار تدریجی پیشرفت می کند ، مرحله رشد مو یا anagen کوتاه گردیده وفاز telogen یا مرحله استراحت مو ثابت باقی مانده میماند. در نتیجه ، بیشتر موهای در فاز استراحت هستند ، و بیمار ممکن است از افزایش ریزش مو اطلاع دهند. 

عوامل ریزش موی ارثی هورمونی

این شکل ریزش مو یک حالت ارثی هورمونی میباشد طوریکه هورمونهای مردانه یا آندروجن ها بالاخص تستوسترون در بوجود آمدن و پیشرفت مرض رول دارند. افزایش افراز تستوسترون همانطوریکه در سن بلوغ سبب رشد مو ها در نواحی تناسلی , ابطی و ریش و بروت( نزد مردها) میگرددابه همین صورت میتواند سبب ریزش موی سر نزد اشخاصی که به مرض مساعد اند گردد. بلند بودن سویه تستوسترون خون و بلند بودن آخذه های تستوسترون در فولیکول موی افراد مساعد از یک جانب و بلند بودن سویه نزایم الفا ردکتاس از جانب دیگرسبب مرض میگردد البته قابل ذکر است که انزایم مذکور سبب تبدیل نمودن تستوسترون به 5 دیهایدروکسی تستوسترون تبدیل مینماید که به مراتب قویتر از شکل ابتدایی آن میباشد.اندروجن ها سبب میگردد تا در ابتدا مرحله رشد مو یا مرحله اناجن(بصورت نارمل 3 الی 5 سال) کوتاهتر گردیده در حالیکه فاز تلوجن یا مرحله استراحت فولیکول مو ( بصورت نارمل 2 الی 3 ماه) ثابت باقی مانده در نتیجه تعداد بیشتر فولیکولهای مو در حالت استراحت باقی مانده و مو ها کمتر دیده شود از جانب دیگر این هورمونها سبب تبدیل نمودن مو های درشت و طویل به موهای های باریک و کوتاهتر که دارای رشد بسیار بطی اند میگردند. 

تداوی

ریزش موی هورمونی ارثی مرضیست که نیاز به تداوی نگهدارنده دوامدار ضرورت دارد و دواهای مختلفی پیشنهاد گردیده که بصورت فردی تجویز گردیده ولی این دواها باید بصورت منظم و دوامدار تجویز گردد استفاده این دواها از یک جانب سبب افزایش مرحله فعالیت پیاز مو گردیده و از جانب دیگر شاید سبب افزایش جریان خو ن به پیاز مو گردیده در ابتدا سبب کاهش در ریزش مو گردیده و استفاده دوامدار آن سبب رشد دوباره مو و فعال شدن فولیکولهای موی که قبلآ غیر فعال بودند میگردد.

دواهای دیگری نیز وجود دارد که سبب نهی انزایم ۵ الفاریدکتاس میگردد. که بشکل قرص های خوراکی موجود اند

شعاع آفتاب دوست و یا دشمن جلد؟

آفتاب رول بسیار بزرگی در حیات انسانها و سایر موجودات حیه بازی مینماید اگربگوییم بدون آفتاب حیات ناممکن است حرف بجا گفته ایم چه شعاع آفتاب در نباتات سبب تولید گلوکوز و انرژی برای نباتات گردیده و انسانها و سایر حیوانات از نباتات منحیث غذا استفاده مینمایند. همینطور شعاع آفتاب دارای صدها فوایدی در حیات بوده اما اینکه شعاع آفتاب بالای جلد چه تاثیراتی دارد موضوعیست که دراینجاتشریح شده است.





آیا شعاع آفتاب برای جلد شما دوست است یا دشمن؟

باید بگویم هردو زیرا وجود ما تا حدی ضرورت به مواجه شدن به شعاع آفتاب دارد ولی مواجه شدن به مدت طولانی و د وامدار عاری از اضرار نخواهد بود.

اثرات سودمند از قرار گرفتن در معرض خورشید مختلف است نور آفتاب درجلد سبب تولید ویتامین دی میگردد ، که بدون آن شخص به بیماری های استخوان مانند پوکی استخوان مصاب گردیده و استخوانهای بدن به آسانی معروض به کسر یا شکستگی گردد.

همچنان شعاع آفتاب سبب جلوگیری از یک تعداد سرطانهای داخلی مانند سرطان سینه, پروستات ومثانه میگردد به همینصورت مواجه شدن به شعاع آفتاب نزد خانمهای مسن سبب بهبودی اعراضی که بعد از قطع عادت ماهوار بوجود مییاید میگردد و سبب بهبودی دردهای بطنی خانمهای جوان که در هنگام عادت ماهوار بوجود مییاید میگردد.

در همان زمان ، تابش خورشید بالای جلد می تواند خالی از خطر نبوده و باعث سوختگی جلد ، چین و چروک جلدی و لکه های جلدی و حتی منجر به سرطان جلد گردد.

جالب است توجه کنید که ترسناک ترین "دشمن" جلد شعاع آفتاب میباشد که شایع ترین علت سرطان جلد بوده اما می تواند ما را از مصاب شدن به امراضی جلدی چون ، پسوریازیس و سل جلد محافظت می کند.

خورشید نیز اثرات سودمند بر خلق و خوی یا اختلالات روانی ، مانند استرس ، افسردگی یا اضطراب و نشانه های آنها ( خستگی ، بی خوابی ، بی قراری و غیره ) دارد.

معروض شدن زیاد به شعاع آفتاب میتواند سبب آفتاب سوختگی گردیده که بشکل سرخ شدن جلد ,بوجود آمدن آبله ،احساس خارش و سوزش تظاهر مینماید هرقدر جلد سفید تر باشد به همان اندازه جلد مستعد به آفتاب سوختگی میباشد



آفتاب سوختگی: نوحی سفید جلد نشاندهنده جلد نارمل میباشد که توسط عینک و لباس از شعاع آفتاب محافظه شده اند

همچنان شعاع آفتاب عامل مهم در پیری زود زس جلد بوده و سبب چین و چروک جلدی، لکه های نصورای رنگ جلد که بنام لکه های پیری یاد میگردد و در جلد روی و عقب دستها بوجود مییاید، تغیر رنگ جلد به رنگ زرد، ضخیم شدن جلد، برجسته شدن رگهای سطحی جلد که بشکل خطوط تارمانند سرخرنگ در جلد دیده میشود،افتادگی جلدو بالاخره سبب امراض قبل السرطانی که در آینده میتواند به سرطانهای جلدی تبدیل گردد و سرطانهای جلدی گردد هر قدر جلد سفید ترباشد و میزان مواجه شدن به شعاع آفتاب بیشتر باشد احتمال مصابیت مشکلات ذکر شده بیشتر بوده و هرقدر جلد تیره باشد احتمال آن کمتر میگردد. اکثر سرطانهای جلد توسط اشعه ماوراء بنفش تولید (ماوراء بنفش) اشعه است که می تواند دو نوع سرطان ملانوم خبیث ، که معمولا بیشتر منجر به مرگ شود ، و سرطان جلد غیر ملانوم که انقدر خطرناک برای زندگی ما نیست بوجود آورد.

شاعا آفتاب میتواند سبب بروز حساسیت های دوایی، بدتر شدن بعضی از امراض جلدی مانند سیبوریک درماتیت، پمفیگوس فولیاسیوس، روزاسیا، لوپوس اریتیماتوزیس، اکنه ، لکه های روی وغیره گردیده ضمنآ حساسیت های آفتابی نیز شیوع زیاد دارد.
. همچنان شعاع آفتاب عاری ازتاثیرات منفی بالای چشم نبوده و سبب پیدایش photokeratitis (التهاب قرنیه) ، photoconjunctivitis (التهاب ملتحمه) ، ناخنک (رشد در ملتحمه سطح چشم) ، آب مروارید (علت اصلی برای کوری) و غیره میگردد

پس چه باید کرد تا ازاثرات سودمند شعاع آفتاب مستفید گردیده و از اثرات مضره آن در آمان بود؟

کوشش کنید جلد تانرا تاحد ممکن ( خصوصآ بین ساعات 10 پیش از چاشت الی 4 عصر)از مواجه شدن به شعاع آفتاب محافظه نمایید

هرگاه بیرون از منزل باشید کوشش کنید جای سایه دار را انتخاب نمایید و از کلاه ،چطری و غیره اشیا که جلد تانزا در برابر شعاع افتاب محافظه نماید استفاده نماید.

از ضد آفتاب ها یکه مطابق جلد تان باشد و با فکتور های محافظتی 15 الی 30 استفاده نمایید.

اگر میخواستید گاهی آفتاب بگیرید کوشش کنید در حالتی قرار گیرید که جلد روی و دستان تان که بصورت نارمل مواجه به شعاع آفتاب میگردند. در معرض تابش شاع آفتاب قرار نگیرد.

هنگامی که در معرض تابش شعاع آفتاب قرار دارید از عینک های سیاه استفاده نمایید.

هیرسوتیسم یا موهای اضافی عبارت است از رشد بیش از حد مو های ضخیم و تاریک در نواحی که در آن رشد مو در خانم ها معمولا بسیار ناچیز است و یا موجود نمیباشد تعریف شده است. چنین رشد موهای بدن معمولا در نواحی که رشد مو وابسته به هورمونها میباشد صورت میگیرد مانند صورت ، قفسه سینه ، و حلیمه پستان. که باید از hypertrichosis فرق گردد که در آن رشد مو وابسته به هورمونهای مردانه نبوده و رشد موی بصورت عمومی در تمام بدن رخ داده و یا بصورت موضعی در یک ناحیه خاص بدن بوجود مییاید.

در اغلب موارد هیرسوتیسم بیماری سلیم است و عمدتا سبب نگرانی از نظر زیبایی میگردد با این حال بیماران مبتلا به هیرسوتیسم ممکن است نشانه بیماری زمینه ای جدی تر مانند سرطان تخمدان یا آدرنال داشته باشند خوشبختانه این اختلال بسیار نادر است.


پاتوفیزیولوژی
هیرسوتیسم می تواند ازسبب بلند بودن غیر طبیعی هورمونهای آندروژن ( هورمونهای مردانه) و یا حساس بودن بیشتر فولیکول مو در مقابل هورمونهای مردانه یا اندروجن ایجاد گردد
افزایش هورمونهای مردانه یا اندروجن دارای سه میکانیزم میباشد که عبارت اند از:

1.تولید بیشترآندروژن توسط غده های آدرنال و تخمدان
2. حمل و نقل Androgen در خون توسط پروتئین های حامل آن (SHBG)
3. اتصال به آخذه های آندروژن و تغیرات داخل الحجروی Intracellular


به طور خلاصه ، تولید بیش از حد هورموهونهای مردانه یا آندروژن ، افزایش تبدیل محیطی آندروژن به شکل فعالتر آن ، کاهش استقلاب بدن ، و افزایش آخذه اتصال آن عوامل ایجاد موهای اضافی میباشد.
تولید بیش از حد آندروژن منجر به افزایش اندازه فولیکول مو ، قطر مو ، و طولانی شدن مدت مرحله فعالیت یا anagen فولیکولهای مو میباشد. علاوه بر تغییر در کیفیت و حجم مو ، چرب شدن بیشتر جلد و مو ممکن است از ترشح آندروژن اضافی بمیان آید. توزیع مو در زنان مبتلا به بالا بودن سطح آندروژن نیز تغییر می یابد. رشد بیش از حد مو در مناطق حساس به آندروژن مانند صورت رخ می داده در حالیکه سبب ریزش موی سر میگردد.

همچنان فولیکول مو دارای انزایمی بنام 5 الفاریدکتاز بوده که این انزایم تستوسترون را دیهایدروتستوسترون تبدیل نموده که ماده اخیر به مراتب قویتر از تستوسترون بوده و بلند بودن این انزایم در فولیکول مو سبب میشود تا عمل تستو سترون بالای فولیکول مو بلند رفته و سبب رشد بیشتر مو گردد در حالیکه دراین حالت تولید تستوسترون و سویه آن در خون نارمل میباشد.
تستوسترون سبب تحریک رشد مو ، افزایش اندازه و شدت رنگ موگردیده در حالیکه عمل استروژن برعکس ، کاهش رشد و تولید موی ظریف میباشد. پروژسترون اثر کمتر در رشد مودارد.

تستوسترون در خون با SHBGاتصال یافته و فعالیت آن از این طریق تنظیم می شود. سطوح پایین تر از SHBG سبب افزایش هورمون تستوسترون آزاد میگردد. .

سن شروع هیرسوتیسم بستگی به علت آن است. در شکل فامیلی مرض معمولا در دوران بلوغ آغاز می شود. هیرسوتیسم ناشی از هیپرپلازی مادرزادی آدرنال (CAH) در اوایل دوران کودکی آغاز می شود ، در حالی که در سندرم تخمدان پلی کیستیک ، اغلب شروع آن پس از بلوغ صورت میگیرد. رشد موی صورت در زنان پس از قطع عادت ماهوار ممکن است ایجاد می شود.
تاریخچه
در زنان ، هیرسوتیسم می تواند یک مشکل عاطفی ناراحت کننده مانند از دست دادن مو در پوست سر باشد. شروع هیرسوتیسم می تواند یک یا چند شکل مختلف داشته باشد. به عنوان مثال ، در زنان مبتلا به هیرسوتیسم فامیلی ، اغلب در دوران بلوغ ظاهر می شود. هیرسوتیسم در بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک معمولا به تدریج توسعه میابد. هیرسوتیسم که بصورت آنی شروع گردیده وتوسعه یابد به نظر می رسد که از سبب تومورهای ترشح کننده آندروژن ناشی شده باشد.
معاینه  
روش اندازه گیری رشد مو مدل Ferriman - Gallwey ، با ارزیابی میزان رشد مو در 9 ناحیه اجازه می دهد تا شدت هیرسوتیسم تعیین گردد که به شرح زیر است :

• چهره (به خصوص ، بروت ، ریش ، و مناطق شقیقه یا temple)
• قفسه سینه
• Areolae یا حلیمه پستان
• شانه ها
• کمر
• باسن
• قسمت های داخلی ران
• دستگاه تناسلی خارجی
علائم و نشانه های دیگر ممکن همراه باشد بعضی ازآنها شامل موارد زیر میباشد :

• nigricans Acanthosis
• چاقی
• علائم یا نشانه های مردانگی ( خشن شدن صدا، اندام مردانه )
• علائم یا نشانه های سندرم کوشینگ
• آکنه یا جوانی دانه
• کم شدن موی سر

معاینات

در مواردی ضرورت به معاینات لابراتواری بوده و سویه هورمونها باید تعیین گردد

معاینات التراسوند هم جهت تشخیص سندروم پولی سیستیک مبیض کمک کننده میباشد در وقعات خاص معاینات ستی سکن و ام آر آی لازم میباشضد که در صورت ضرورت توسط داکتر توصیه خواهد گردید

تداوی

تدوای موقتی:
تراشیدن مو های اضافی
استفاده از موم داغ
نخ نمودن
کندن انفرادی موهای اضافی

طریقه اول برخلاف عقیده عمومی سبب زیاد شدن و درشت شدن موها نمیگردد اما مو ها بزودی دوباره رشد نموده و ظاهر میگردند سه طریقه اخیر دردناک بوده اما چون موها از قسمت های عمیقتر کنده میشوند مو ها به آهستگی رشد مینمایند اما گفته میشود که نخ نمودن مو ها سبب میشود تا محرک فعالیت پیاز مو گردیده به عباره دیگر تنبیه کننده فعالیت پیاز مو و رشد رشد بیشتر موها گردد.

تدوای دایمی:
الکترولیز: در این طریق سوزن مخصوص ماشین الکتر و کواتری داخل فولیکول موی گردیده و با تولید حرارت سبب تخریب فولیکول موی میگردد این طریقه دردناک بوده وقت گیر میباشد و در بعضی حالات سبب بوجود آمدن لکه و سمار میگردد.
لیزر درمانی: از لیزر های مختلفی در تداوی موهای اضافی استفاده بعمل مییاید که دارای نتایج خوب بوده خصوصآ نزد کسانی که دارای جلد روشن موهای تیره و درشت باشند سبب بهبودی میگردد که طی ۴ الی ۷ بار تداوی صورت میگیرد. دارای عوارض جانبی ناچیز میباشد. که عبارت از بوجود آمدن لکه پر رنگ ( خصوصآ نزد کسانی که دارای جلد تیره میباشند ) میباشد که خوشبختانه موقتی بوده و بعد از مدتی ازبین میرود.

تداوی دوایی:

در واقعات خاص میتوان از دواهای ضد آندروجن استفاده نمود که توسط متخصص جلدی توصیه خواهد گردید که سبب نارمل شدن سویه هورمونهاگردیده و سبب نازک شدن و ککم شدن موهای اضافی میگردد.

این مبحث ادامه دارد

سالدانه که اصطلاح طبی ان لشمانیازیس (‏leishmaniasis‏ ) میباشد یک مرض مزمن، ‏التهابی و گرانولوماتوز جلد میباشد که توسط پرازیت ‏leishmania‏ بوجود مییاید این مرض ‏بیشتر در مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر در آسیا، امرایکای جنوبی و افریقا شیوع دارد و ‏کشورهای چون افغانستان، ایران، هندوستان، پاکستان برازیل و اتوپیا نواحی اند که مرض ‏در آنجاها بیشتر شیوع دارد. تعدادافراد آلوده در دنیا 12 میلیون نفر تخمین زده می شود. و ‏‏۳۵۰ میلیون نفر در مناطقی زندگی می کنند که احتمال ابتلاء به مرض وجود دارد. ۳ میلیون ‏نفر از اشکال مختلف بیماری رنج می برند. ‏ 

 

مرض سالدانه میتواند دارای اشکال کلینیکی مختلف باشد امکان دارد بصورت یک دانه ‏جلدی بدون درد سوزش و خارش بوحود آمده که حتی بدون تداوی باگذشت زمان به ‏اهستگی شفایاب گردد و یا هم در واقعات نادر مرض سیستم های داخلی را مصاب ساخته ‏و حتی منجر به مرگ گردد خوشبختانه این شکل سالدانه در افغانستان بسیار نادر بوده ‏وصرف واقعات انگشت شمار بیماری نزد عساکر امریکایی که در آفغانستان خدمت میکنند ‏گذارش شده است.‏
عامل مرض یک پرازیت واحد الحجروی بنام ‏leishmania ‎‏ بوده دارای 20 ‏spieces ‎‏ بوده که ‏این پرازیت در انسانها سبب بیماری لشمانیا گردیده و اشکال ‏tropic‏ و ‏minor ‎‏ آن سبب ‏لشمانیای جلدی گردیده در حالیکه اشکال ‏infantum ‎‏ و ‏donovani‏ آن سبب امراض حشوی ‏‏( ماووفیت اعضإ داخلی) میگردد. این پرازیت دارای دو نوع میزبان میباشد ‏
• میزبان فقاریه( انسان، حیوانات جونده یا ‏rodent‏ مانند موش صحرایی، سگ و ‏غیره) که در وجود اینها بشکل بدون فلاجیل میباشد.‏
• میزبان پشه خاکی بنام ‏phlebotomus‏ که در وجود این میزبان دارای فلاجیل بوده و ‏متحرک میباشد ‏

‏ ناقل مرض پشه خاکی مونث ‏sandfly‏ بود که این پشه در غارهای تاریک دیوارها و جاهای ‏تاریک ومرطوب زندگی میکنند و شب ها انسانها و سایر حیوانات را گزیده و خون آنها را ‏میمکند در صورتیکه این پشه خون شخص مصاب را مکیده باشد پرازیت لشمانیا با خون ‏مکیده شده داخل معده پشه راه یافته و سیکل حیات پشه در داخل بدن پشه شروع گردیده ‏و در عقدات لعابیه پشه جاگزین میگردد. در این حال اگر پشه خاکی ملوث شخص سالم را ‏بگزد سبب انتقال مرض به او میگردد. اکثرآ در نواحی برهنه قرار دارد هر قدر پشه بیشتر ‏گرسنه باشد بیشتر شخص و یا حیوان را گزیده و سبب میشود تا تعداد دانه های سالدانه ‏بیشتر باشد همچنان ممکن اشخاص مختلف را در عین اطاق گزدیده و سالدانه نزد چند ‏شخص که در یک اطاق می خوابند بوجود آید. همچنان انتقال مرض از طریق تماس جنسی ‏و انتقال خون ملوث و سوزنهای ملوث نیز راپور داده شده است.‏
لیشمانیا ی جلدی به دو گونه است . نوع شهری یا خشک (‏Anthroponotic‏) در این نوع ‏مخزن بیماری انسان بوده ولی سگ هم بطور اتفاقی به بیماری مبتلا می گردد.‏
در لیشمانیای جلدی نوع روستایی یا مرطوب (‏Zoonotic‏) مخزن بیماری عمدتاً جوندگان اند. ‏

بطور کلی سالدانه بوسیله انواع پشه های خاکی آلوده به سه طریق زیر بوجود می آید:‏
‏۱- انسان به انسان‏
‏۲- حیوان به حیوان‏
‏۳- حیوان به انسان و یا برعکس آن

لوحه کلینیکی سالدانه
سالدانه اشکال کلینیکی ذیل تظاهر میبنماید
سالدانه موضعی جلدی (‏cutaneous leishmaniasis‏ )‏
سالدانه منتشر ( ‏disseminated leishmaniasis‏) که شامل اشکال ذیل میباشد
سالدانه منتشر جلدی
سالدانه حلدی مخاطی ‏
شکل کالازار یا سیستمیک مرض ‏

سالدانه جلدی عمومآ به دوگونه میباشد ‏

• سالدانه جلدی دنیای قدیم یا ‏old world leishmaniasis
• سالدانه جلدی دنیای جدید یا ‏new world leishmaniasis

که دراینحا به تشریح سالدانه جلدی دنیای قدیم ( کشور های آسیایی , اروپا و افریقایی )میپردازیم

سالدانه موضعی جلد ممکن است به یکی از اشکال زیر دیده شود:‏
‏۱) شکل خشک
‏۲) شکل مرطوب

‏3) شکل مزمن

‏۱- شکل خشک‏

‏

این شکل مرض توسط لشمانیای تروپیکا بوحود مییاید بنام شکل شهری مشهور است و ‏مدت التیام آن بیشتر بوده و یکسال میباشد. اکثرآ اندفاعات آن کمتر میباشد. و موجودیت ‏یک اندفاع در صورت برای این شکل سالدانه وصفی میباشد. این شکل مرض به تداوی به ‏مشکل چاسخ میدهد.‏

پس از گذشت دوره خفا در محل گزش پشه پاپول سرخ رنگی ظاهر می شود این پاپول نرم ‏و بی درد است و در اثر فشار محو نمی شود. گاه خارش مختصری دارد. پس از گذشت چند ‏هفته یا چند ماه پاپول فعال شده ، ضایعه بزرگتر شده و اطراف آن را هاله سرخرنگ فرا ‏میگیرد. و کم کم بر اثر تجمع حجرات در ناحیه دانه بزرگتر و سخت می شود. در این هنگام ‏گاه در روی آن فرورفتگی به عمق یک میلیمتر که ته آن پوسته پوسته است دیده می شود. ‏به تدریج سطح این دانه نرم می شود و مایع سروزی ترشح می کند و بالاخره بصورت ‏زخمی باز در می آید . زخم حدودی مشخص و حاشیه ای نامنظم و برجسته دارد که روی ‏آن را ارچق کثیف و قهوه ای رنگ پوشانده است.‏

اگر ارچق کنده شود کف زخم فرو رفته است اطراف زخم دارای هاله ای احمراری که در ‏مقایسه با انساج اطراف و زیر آن سخت به نظر می رسد. ضایعه بی درد و گاهی دارای ‏خارش خفیف است. هرچه تعداد ضایعات بیشتر باشد اندازه زخمها کوچکتر و بهبودی آنها ‏سریعتر است . بهبودی زخم بتدریج از مرکز زخم شروع شده و ارچق شروع به خشک شدن ‏می کند . و پس از گذشت ۱۲-۶ ماه و گاه بیشتر اندفاع کاملا بهبود می یابد و جای التیام ‏آن بشکل فرورفته با حدودی کاملا مشخص و حاشیه ای نامنظم باقی می ماند.‏

‏۲-شکل مرطوب ‏

‏ این شکل مرض توسط لشمانیای میجور بوحود مییاید دروه خفای این شکل مرض کوتاه ‏بوده عمومآ یک الی سه ماه دوام میارد تعداد اندفاعات متعدد میباشد و کورس مرض خفیف ‏بوده به تداوی بهتر حواب میدهد امکان دارد در ابتدا پشه گزیدگی در حدود 100 عدد و یا ‏حتی بیشتر از آن باشد اما چند اندفاع محدود سالدانه بوحود مییاید که بیشتر در نواحی ‏برهنه قرار دارد این دانه ها بدون درد بوده و با گذشت شش ماه با بجا گذاشتن سکار یا داغ ‏شفا یاب میگردد.‏
هردو شکل مرض میتوانند همزمان نزد یک شخص بوحود آیند شکل انفانتوم پرازیت سبب ‏لشمانیای حشوی گردیده و شکل اتیوپیکا اکثرآ سبب لشمانیای جلدی متشر میگردد
مرض میتواند به اشکال ذیل ممکن دیده شود ‏

‎"volcanic" noduloulcerative
iceberg nodules
eczematoid
psoriasiform
erysipeloid
zosteriform,‎
paronychial
chancriform
palmoplamar
annular,‎
verrucous
‎
‎ ‎

علائم کلینکی  در کالاآزار ‏

‏ این بیماری بیشتر در مناطق حاره و تحت حاره شیوع دارد 90 فیصد مریضان در کشورهای ‏هندوستان, بنگلدیش, نیپال, برازیل و سودان قرار دارند
استقرار بیماری معمولا مخفیانه و بدون علائم مشخصی صورت می گیرد و به کندی ‏پیشرفت می کند . تظاهرات آن با تب نامنظم و مواج تا ۴۰ درجه سانتیگراد با نارامی ، درد ‏ناحیه طحال ، سرفه و کم شدن وزن بدن، بزرگی طحال و کبد و در نتیجه بزرگ شدن شکم ‏بیمار ، کم خونی و کاهش حجرات خون (کریوات سرخ و سفید ، و صفیحات دمویه ) تورم ‏صورت و دستها و پاها دیده می شود.‏

در مواردی رنگ پوست بیمار تیره می شود که برخی دلیل نامگذاری بیماری را به مرض ‏سیاه (کالاآزار) بهمین دلیل می دانند و برخی نیز به دلیل مرگ و میر زیاد بر اثر این بیماری ‏نام بیماری سیاه به آن داده اند. ‏

تشخیص لیشمانیوز جلدی

‏- تشخیص احتمالی (‏Suspected‏) :‏

وجود پاپول یا زخم پوستی بیشتر در نقاط باز بدن در منطقه آندمیک که بیش از دوهفته ‏طول کشیده باشدو بدون درد بوده اما شاید گاهگاهددارای خارش خفیف باشد.‏

‏- تشخیص قطعی (‏Definite‏):‏

دیدن پرازیت در نمونه تهیه شده از ضایعه پوستی (سمیر یا کشت).‏
وقایه:‏
جهت جلوگیری از نفوذ پشه خاکی به داخل اتاقها گرفتن جالی روی کلکین های منازل ‏استعمال پشه خانه های آگنده به دواهای حشره کش مانند پرمترین و استعمال کریمهای ‏ضد حشرات یا ‏insect repllent‏ بالای جلد که ازگزیدن پشه جلوگیری میکند مفید میباشد ‏

تلقیح پرازیت زنده در جلد نواحی بدن که پوشیده میباشد جهت جلوگیری از بوجود آمدن ‏سالدانه در صورت و داغ ها یا اسکار های بد شکل آن قبلآاستفاده میشد اما امروز نسبت ‏زیاد بودن عوارض آن متروک است تطبیق واکسین ( پرازیت مرده با یا بدون واکسین ‏توبرکلوزیا ‏bacille Calmette-Guerin‏) میتواند در نواحی که مرض شیوع دارد موثر باشد ‏همچنان تداوی به موقع مریضان که سبب از بین رفتن منبع انتان میگردد میتواند در وقایه از ‏مصابیت اشخاص سالم کمک کننده باشد

تداوی:‏

تداوی به اساس تعداد دانه های لشمانیا, موقعا دانه های, مدت زمانی که دانه ها بوحود ‏آمده اند, تداوی های قبلی و وضعیت عمومی مریض و بیماری های همراه انتخاب میگردد
بصورت عموم در تدوای لشمانیا از زرق دوا بصورت موضعی و یا سیستمیک استفاده بعمل ‏مییاید که بیشتر از مشتقات انتیمونی مانند گلوکانتیم و پنتوستم استفاده به عمل مییاید ‏
زرقیات موضعی و یا تزریق انتیمونی در اندفاع سالدانه در صورتی که تعداد دانه ها کمتر بوده ‏و در نواحی حساس مانند نزدیک چشم و گوش نباشد مفید بوده اما بسیار دردناک میباشد
زرقیات عضلی در صورتی که تعداد دانه ها زیاد بوده, نزدیک اعضای حیاتی باشند, لشمانی ‏حشوی باشد, لشمانیای مزمن و عدم جواب به تداوی های موضعی صورت میگیرد. ‏

سایر ادویه غیر انتیمونی که در تداوی لشمانیا مورد استعمال دارند قرار ذیل ‏میباشند:‏

‎• Amphotericin and its lipid formulation
‎• Paromomycin1‎
‎• Azoles‎
‎• Terbinafine‎
‎• Metronidazole‎
‎• Dapsone‎
‎• Interferon‎
‎• Pentamidine and/or allopurino‎
‎• Trimethoprim-sulfamethoxazole
‎• Rifampin‎
‎• Nifurtimox‎
‎• Quinolones‎
‎• Pyrimethamine‎
‎• Oral zinc sulfate‎

معمولآ مواد آرایشی و بهداشتی مختلفی توسط همه افراد استفاده میشود که جهت آرایش جلد، مو و ناخن و یا تمیز نمودن آنها ویا هم جهت حصول شفافیت و طروات جلد استفاده میگردد. مواد آرایشی و بهداشتی جلد با و جود اینکه بطور وسیعی مورد استفاده قرار میگیرد و لی بازهم در موارد اندکی عاری از عوارض جانبی و ناخواسته نخواهد بود. که یک تعداد آنها قرار ذیل تشریح میگردد:
• مهمترین مشکل در استفاده از مواد ارایشی و بهداشتی کیفت آن میباشد در بازار هزارها مواد آرایشی و بهداشتی از  کمپنی مختلف قابل دریافت میباشد اما اینکه چه چیزی را از کدام کمپنی باید خرید و آیا این مواد آرایشی خریده شده اصلی است یا نه؟ سوالیست مشکل خصوصآ دراین وضعیتی که هیچ گونه برسی از مواد آرایشی و بهداشتی هنگام ورد به کشور و فروش آن در دکانها صورت نگرفته و حتی تا حال سیستمی تنظیم نگردیده تا از کیفیت این مواد نظارت نماید. و تاحال تعریفی که دوا را از مواد آرایشی یا cosmetic    فرق کنند در افغانستان وجود ندارد و اکثر دیده شده که مواد آرایشی در دواخانه ها و کریمهای طبی در آرایشگاهها و دکانهای مواد آرایشی بفروش میرسد. . چه بسا اوقات که این دوا ها بصورت غلط استفاده گردیده که سبب مشکلات زیاد میگردد.
• مشکل دوم برچسب های این مواد آرایشی است که اکثرآ جز یک اشتهار غلط برای فروش بوده و هیچگونه حقیقت علمی و عملی ندارد مثلآ پاک شدن لکه های جلدی در مدت هفت روز ... که هیچ پایه علمی نداشته و هیچگاه ممکن نمیباشد اما چوان اکثر این مواد دارای اسید های میویی قوی میباشد و از سبب برداشتن لایه های سطحی جلد شاید در ابتدا مصرف کننده آن احساس بهبودی نماید اما مراقبت های جلد که لازم میباشد صورت نگرفته و متعاقبآ شاید به شدت لکه های صورت افزوده شود. همچنان اکثر این برچسب ها معرفی کننده واقعی محتوی مواد آرایشی نمیباشد.
• مواد رایشی مختلفی بنام گیاهی به  بازار عرضه میگردد که اکثر این مواد واقعآ گیاهی نمیباشد.
• حساسیت های جلدی به مواد آرایشی یک مشکل عمده در استفاده از مواد آرایشی میباشد که با وجود آنکه  نادر اند اما سبب عوارض وخیم مانند خارش شدید، سرخی و پوستک شده جلد و در و در واقعات شدید سبب لکه های بعد از التهاب جلد میگردد. حساسیت به مواد آرایشی بشکل حساسیت تماسی بوده که این حساسیت میتواند از سبب تخریش توسط مواد آرایشی ( درماتیت تماسی تخریشی)  بوجود امده و یاهم از سبب حساسیت در مقابل مواد ( درماتیت تماسی الرژیک ) بوجود آید بیشترین مواد ارایشی که سبب حساسیت میگردند عبارت اند از رنگهای موی، ضد آفتابهاو مواد روشن کننده و جوان کننده میباشد. در صورتی که به مواد آرایشی حساسیت داشته باشید باید از همان مواد ارایشی هرگز استفاده ننماید و در صورتی که از مواد آرایشی دیگری استفاده مینماید باید حد اقل سه روز مواد آرایشی را به اندازه یک سکه در قسمت بالایی بازو استفاده نماید در صورت عدم موجودیت سرخی، سوزش و یا خارش میتوانید از آن کریم در جلد صورت تان استفاده نمایید.
• ایجاد حساسیت به آفتاب( Photosensitization ) نیز یکی از جمله عوارض ناخواسته مواد ارایشی بوده که در صورت استفاده و مواجه شده به شعاع آفتاب سبب ایجاد سرخی سوزش خارش و بوجود امدن اندفاعات جلدی میگردد. اکثر عطر دارای مواد ی بنام فوروکیومارین ها میباشند که در صورد استفاده در جلد روی و دست ها و یا سایر نواحی که معروض به شعاع آفتاب میگردد سبب میشود تا جلد را در مقابل آفتاب حساس ساخته و در ضورت معروض شدن به شعاع آفتاب سبب حساسیت گردند که لکه های تیره جلد متعاقبآ بوجود مییاید. باید بخاطر داشت که کمکتر مواد آرایشی وجود دارد که کاملآ فاقد عطر باشد ودر اکثر مواد آرایشی و بهداشتی جهت بهتر ساختن بوی آن از عطر ها استفاده میگردد مواد آرایشی فاقد عطر اکثرآ دارای برچسب fragrance free    میباشد.
• افزایش جوانی دانه نیز یکی از عوارض برخاسته از مواد ارایشی بوده به همین لحاظ است که عده ی از کمپنی های مواد آرایشی محصولات شانرا قبل از عرضه درگوش حیوان لابراتواری ( خرگوش) آزمایش نموده در صورتی که سبب ایجاد جوانی دانه نگردد دارای برچسب  noncomedogenic یا عدم جوانی دانه زا میباشند. که استعممال انها سبب افزایش جوانی دانه نمیگردد.

پت عکس العمل وعایی از جلد میباشد که باظاهر شدن wheals یا سرخی و تورم جلد که با خارش آغاز میگردد همراه میباشد معمولآ سرخرنگ شدن جلد همراه با خارش شدید ، سوزش ، یا احساس سوزنک زدن میباشد. این wheals توسط ادیمای موضعی ایجاد می شود کم شدن تورم وسرخی منطقه مرکزی ممکن است رخ دهد و پت ممکن است بشکل ، حلقوی یا چند حلقه ای دیده شوند  

گاهی تورم تحت جلدی واقع میگردد که بنام (آنژیوادم) یاد میگردد که ممکن است همراه با پت باشد. آنژیوادم ممکن است دستگاه هاضمه را مصاب ساخته و نواحی تنفسی که منجر به درد شکم ، و مشکلات تنفسی مانند تنگی نفس ، تنفس صدا دار گردد. در واقعات شدید ( آنافیلاکسی ) و کاهش  فشار خون نیز ممکن است رخ دهد.

طبقه بندی  

 پت بدو شکل تبارز مینماید پت حاد و مزمن

پت حاد  از چند روز تا چند هفته دوام مییابد، پت های واحد به ندرت بیشتر از 12 ساعت ( گاهی 24 الی 36ساعت) دوام میابد و پت حاد معمولآ قبل از شش هفته بهبود میابد

.پت مزمن :دوام  پت و / یا آنژیوادم به مدت 6 هفته و یا بیشتر از آن بنام پت مزمن یاد میگردد. پت مزمن عمدتا بزرگسالان را تحت تاثیر قرار می دهد و دو برابر در زنان شایعتر از مردان است.

مکانیسم های Nonimmunologic یا غیر معافیتی نیزمی تواند سبب degranulation مست سل و بوجود آمدن پت گردد این مواد شامل اوپیاد ها یا مشتقات تریاک   B polymyxin ، tubocurarine ، آسپرین و ادویه غیر استروئیدی دیگر ، tartrazineو بنزوات میباشد . بیش از 50 ٪ از پت مزمن ایدیوپاتیک است و سبب اصلی آن غیر قابل دریافت میباشد. محرک های فیزیکی ممکن است  سبب عکس العمل های urticarial گردد.و نشان دهنده 7 ٪ تا 17 ٪ از موارد پت مزمن است.

urticarias های که در اثر تنبهات فزیکی بوجود مییایند  عبارتند از dermatographic ، سرما ، گرما ،

cholinergic ، آبی ، خورشیدی ، ویبراتوری ،. پت فیزیکی معمولا در بیماران با

پت مزمن رخ می دهد..

عوامل اتیولوژیک  اسباب

دواها:

با آنکه اکثر دواها میتوانند سبب حساسیت به گونه های مختلف گردند اما میزان حساسیت های دوایی بشکل پت بیشتر میباشد اکثر دواها سبب حساسیت های پت گردیده و گاهگاهی حساسیت در مقابل بعضی دوا ها سبب حساسیت درمقابل بعضی غذا ها و یا رنگهای و نگهدارنده های غذایی میگردد مثلآ حساسیت به پنسلین در واقعات شدید سبب حساسیت در مقابل لبنیات میگردد البته لبنیات هم در ترکیب شان  حاوی مقادیر ناچیز پنسلین میباشند. که اخذ آنها میتواند سبب حساسیت گردیده و شخص چون بصورت روزمره آنرا اخذ مینماید سبب گردد تا از نظر دور مانده و سبب پت مزمن یا دوامدار گردد و همچنان الرژی یا حساسیت با اسپرین که بسیار شایع میباشد میتواند سبب حساسیت یا الرژی متقابل ( cross reaction  ) با رنگها و همچنان نگهدارنده های غذایی که اکثرآ در غذاهای قبلآ تهیه شده و کانسروا استعمال میگردند گردند. تشدید پت مزمن در 30 فیصد اشخاص مصاب با اسپرین دیده میشود.

مواد غذایی :

مواد غذایی یکی از علل شایع پت حاد بوده در حالی که در پت مزمن مواد غذایی عامل کمتر شایع است.

غذاهای که بیشتر آلرژی زا هستند عبارت اند از چاکلیت ، حلزون صدف دار ،جلغوزه پاکستانی  ، بادام

بادنجان رومی ، توت فرنگی ، خربوزه ، گوشت خوک ، پنیر ، سیر ، پیاز ، تخم مرغ ، شیر ، ومرچ و مصاله جات میباشند . 

اگر پت حاد و راجعه باشد یاداشت نمودن غذا های که بصورت روزمزه اخذ میگردد و بوجود آمدن پت یا عکس آن باید یاداشت شود که با برسی دقیق آن میتوان غذاهای که سبب حساسیت میگردد دریافت نمود.

رژیمهای غذایی مختلفی پیشنهاد گردیده که مریض از غذاهای محدود استفاده نموده و هر دو الی سه روز بعد غذاهای جدید به آن علاوه گردیده و باین طریق میتوان غذاهای را که سبب حساسیت میگردند دریافت نمود

مواد افزودنی مواد غذایی :

کمتر از 10 ٪ از موارد پت مزمن توسط مواد افزودنی مواد غذایی ایجاد می شود. مواد افزودنی طبیعی مواد غذایی که ممکن است در پت دخیل باشد شامل مخمرها یا مایه ها مانند خمیر مایه... ، salicylates ، سیتریک اسید ، تخم مرغ ، ماهی و آلبومین. مواد افزودنی مصنوعی شامل رنگ آزو ، مشتقات اسید benzoic ، sulfite ، و پنی سیلین. مخمر به طور گسترده ای در غذاها استفاده می شود. هنگامی که به حساسیت مقابل افزودنی های غذایی مشکوک بود باید شراب ، آبجو، پنیر ، سرکه ، غذاهای شور ، رب بادنجان رومی اجتناب شود.

عفونت:

 پت حاد ممکن است همراه باعفونت های تنفسی باشد تا حد زیادی در سری منتشر شده است.

احتمال عفونت موضعی در تانسل ها ، دندان ، سینوس ها ، کیسه صفرا ، پروستات ، مثانه ، کلیه باید

به عنوان علت احتمالی در موارد پت حاد یا مزمن در نظر گرفته شود.

عفونت های مزمن ویروسی مانند هپاتیت سی ممکن است علت پت باشد.. کرم های معایی ممکن است باعث

پت گردند. در این میان کرم هایascaris ، ankylostoma ، strongyloides ، filaria ، اکینوکوکوس ، schistosoma ، trichinella ، Toxocara شامل  هستند.

تشویش های روحی روانی :

استرس ممکن است سبب تشدید بیشتر پت گردد،

منتول :

، منتول ممکن است سبب پت شود. منتول در سگرت جوهر دار یا mentolated ، آب نبات و mints ،شربت های سرفه ، اسپری های آئروسل ، و داروهای موضعی شامل میباشد.

سرطان:

 کارسینوما و مرض هوچکین سبب پت میگردند. پت با هوای سرد همراه  با cryoglobulinemia یکجاگزارش شده است.همچنان لوکیمی لمفوسیتی نیز همراه با پت مزمن یکجا دیده میشود.

Inhalants

: inhalants یا مواد که از طریق تنفس داخل عضویت میگردند مانند  گرده گلها ، پر ،

فرمالدئید ، acrolein (تولید شده در هنگام سرخ کردن گوشت خوک و یا

توسط سیگار حاوی گلیسیرین) ،گرد و غبار سویا ، بوی پیاز هنگام  پخت و پز ، پنبه دانه ، پشم حیوانات خانگی ، لوازم آرایشی ، موادی اند که از طریق انشاقی یا تنفس سبب پت میگردند.

الکل:

 پت ممکن است ناشی از مصرف الکل باشد

 

سگرت کشیدن علت مهم قابل پیشگیری مرگ در ایالات متحده امریکاست. این عادت که اعتیاد آور است به شدت با بیماری های شدید داخلی از جمله سرطانها ، بیماری ریوی یا شش ها ، و بیماری های قلبی رگهای خون همراه میباشد. سگرت همچنین دارای تظاهرات جلدی و یا خارجی نیز میباشد. آگاهی از تظاهرات جلدی از سگرت کشیدن می تواند سبب ایجاد انگیزه مهمی برای اقدام افراد و برای ترک سگرت باشد. دود سگرت حاوی بیشتر از 4000 ماده کیمیاوی میباشد که بیشتر از 60 نوع آن مواد سمی و سرطانزا میباشد.

مشکلات جلد ی

سگرت تمام اعضا و ارگانها بدن را متاثر میسازد و جلد نیز از این تاثیرات مبرا نخواهد بود دود کردن سگرت سبب خشک و خشن شدن جلد گردیده و سبب خراش های جلدی و ترکهای جلدی میگردد درنتیجه سبب پیری زود رس جلد میگردد و جلد اشخاص سگرتی نشر به سن وسال شان پیر تر به نظر میرسند سگرت کشیدن سبب میگردد تا جریان خون به جلد کاهش یافته و رسیدن مواد غذایی و اکسیجن به جلد کاهش یابد.خاصیت الاستیکی جلد کاهش میابدو سبب ظهور چین و چروک جلدی یا چملکی های زود رس جلد میگردد سگرت بر جلد تاثیر زیاد دارد و باعث می شود جلد خشک و بی مزه بنظر برسد. بنابراین ، افراد سگرتی معمولا نگاه مسن تر از سن واقعی خود دارند. همین دلیل است که نوجوانان را به سگرت کشیدن در در ابتدا تشویق مینماید تا آنها جوانتر بنظر برسند. سگرت کشیدن باعث کاهش مقدار عرضه خون به جلد شما شده. حجرات جلد آسیب پذیر شده و تمایل به خشک شدن میگردندن. خاصیت ارتجاعی جلد به حد قابل توجهی کاهش می یابد. این حالت سبب چروک زودرس میگردد عوراض سگرت بالای جلد قرار ذیل تشریح میگردد.

تاخیر در التیام زخم:

پزشکان از مدت ها مشکوک بودند که کشیدن سگرت یک اثر مضر بر شفای زخم هابه خصوص زخم های بعد از عملیات پیوند جلد و عملیات جراحی پلاستیک دارد. در سال 1977 ، Mosely و Finseth نشان دادند که سگرت کشیدن سبب تخیر در التیام زخم میگردد. مکانیسم این اثرات مضر به احتمال زیاد دارای عوامل متعدد است نیکوتین در سگرت باعث انقباض رگهای خونی جلدی گردیده درنتیجه انتقال اکسیژن به جلد کاهش میابد. سگرت کشیدن نیزسبب افزایش carboxyhemoglobin افزایش تجمع صفیحات دمویه ، افزایش غلظت خون ، کاهش رسوب کلاژن و کاهش تشکیل prostacyclin ، که همه بر بهبود زخم تاثیرات منفی دارند می گردد ،. علاوه بر این ، انقباض رگهای خون در ارتباط با سگرت کشیدن یک پدیده گذریست. سگرت کشیدن تنها یک سگرت ممکن است انقباض رگهای جلدی را تا 90 دقیقه باعث گردد از اینرو دود نمودن یک قطی سگرت در روز سبب hypoxia یا کمبود اکسیجن دوامدار در تمام طول روز میگردد. اگر چه هیچ دستورالعمل معینی در ترک سگرت وجود ندارد اما اکثر جراحان جلد ی و جراحی پلاستیک برای مریضان ترک سگرت را برای مدت حداقل 1 هفته قبل و بعد از اعمال جراحی توصیه میکنند.

چین و چروک

با وجود آنکه موجودیت چین و چروک جلدی هرگز سبب مرگ اشخاص نمیگردد ، با اینهم چین و چروک جلدی یک از تظاهرات جلدی قابل علاقه و توجه بوده . در بسیاری از افراد سگرتی ، خطر چروک صورت انگیزه بیشتری برای ترک سگرت ایجاد نموده تا خطر مبتلا شده به سرطان ریه با وجود اینکه سرطان ریه مرضییست که تهدید کننده حیات میباشد و همواره به عنوان یکی از عوارض جدی و خطرناک سگرت کشیدن قلمداد میگردد اما کمتر سبب انگیزه ترک سگرت میگردد تا خاطر نشان ساختن عورض جلدی سگرت و پیر شدن زودرس از سبب سگرت کشیدن. در سال 1965 ، Ippen و Ippen متوجه شدند که زنهای سگرتی در مقایسه با زنهای غیر سگرتی دارای تغیرات جلدی بیشتری میباشند که این تغیرات شامل خاکستری شدن رنگ جلد ، رنگ پریدگی و چین و چروک جلدی است. مکانیسم دقیق که در آن سگرت کشیدن باعث چروک جلدی میگردد بدرستی معلوم نیست. رشته های الاستین در جلد سگرتی ها کمتر و پراگندهتر نسبت به اشخاص غیر سگرتی میباشد ایسکمی ( کمرسی اکسیجن) مزمن درم از اثر تاثیرات vasoconstrictive ( تنگ ساختن قطر رگهای خون) سگرت کشیدن به احتمال زیاد عامل این تغیرات میباسد. کاهش تولید کلاژن از سبب ایسکمی مزمن نیز ممکن است عامل آن باشد. از آنجاییکه همه سگرتی ها مصاب چنین تغیرات( صورت سگرتی) نمیگردند عوامل ارثی نیز ممکن در ایجاد آن نقش داشته باشد. Hidradenitis suppurativa یک مرض جلدی میباشد که با بوجود آمدن دانه های بزرگ و دردناک در نواحی ابط ( زیر بغل) و نواحی تناسلی توام میباشد که سبب بوجود آمدن مواد چرکین و بوجود آمدن سینوس ها و سکار های پل مانند میگردد این مرض نزد خانمها بیشتر دیده شده و نزد افراد سگرتی به مراتب بیشترز ار افراد غیر سگرتی دیده میشود. در یک مطالعه که توسط Breitkopf و همکارانش صورت گرفت در یافتند که 84 فیصد خانمها و 85 فیصد مردها هنگام مبتلا شدن به این مرض به سگرت اعتیاد داشتنداگرچه میکانیزم دقیق اینکه چگونه سگرت کشیدن مبتلا شدن به این مرض را افزایش میدهد به درستی معلوم نیست اما فکر میشود فعالیت ناقص حجرات نتروفیل، کاهش در التیام زخم، اطراح مواد توکسیک سگرت در عرق وتغیر در فعالیت غدوات عرقیه عامل آن باشد. Palmoplantar pustulosis مطالعات متعدد رول مصرف سگرت را درمرض و palmoplantar pustulosis (PPP) بررسی کرده اند. بزرگترین این بررسی 216 بیمار مبتلا به PPP و متوجه شد که 80 درصد افراد سگرتی مصاب این بیماری می شود. افراد سگرتی 7.2 برابر خطر ابتلا به PPP را در مقایسه با غیر سگرتی ها دارند پسوریازیس بسیاری از مطالعات ارتباط بین مصرف سگرت و پسوریازیس را بررسی کرده اند، و اگر چه واضح است که ارتباط مثبت و معنی داری وجود دارد ، ولی رول سگرت کشیدن آنقدربرجسته نیست که در مرض پستولوس کف دست و پا وجود دارد.

سرطان جلد

basal cell carcinoma اگرچه اکثر مطالعات ارتباط بین سگرت کشیدن و سرطانهای جلدی BCC را دریافت نکرده اند اما در یافت گردیده که کسانی که به سگرت اعتیاد دارند دارای تومورهای بزرگتر از 1 سانتیمتر بوده و همچنان یک شکل این سرطان جلدی که بنام مورفیا فورم یاد میگردد نزد اشخاص سگرتی بیشتر میباشد که عواقب سرطانهای جلدی مربوط به اندازه و نوع آن بوده و شکل مورفیا فورم مرض شکل پرخطر BCC میباشد. ملانوم گرچه هیچ مدرکی دال بر وجود ارتباط بین سگرت کشیدن افزایش خطر ابتلا به ملانوم وجود ندارد ، مطالعات متعددی نشان می دهد که در مقایسه با غیر سگرتی ، افراد سگرتی

(1) بیشتر احتمال ابتلا به متاستاز یا سرایت با سایر اعضا در هنگام تشخیص میباشند که علت آن پیشرفت سریع مرض میباشد.

(2) میزان پایین تر زنده ماندن بیمار پس از تشخیص

(3) احتمال بیشتر ابتلا به متاستاز احشایی ،

(4) خطر مرگ و میر نسبت به اشخاص غیر سگرتی بیشتر میباشد. که علت آنها اغلبآ بستگی دارد به کاهش سیستم معافیتی که از سبب کشیده سگرت بمیان میآی

د سرطان ناحیه تناسلی

مطالعات متعدد در سرطان ناحیه تناسلی و سگرت کشیدن نشان داد که مصرف سگرت به طور قابل توجهی دربیماران مبتلا به سرطان ناحیه تناسلی بالاتر در مقایسه با غیر سگرتی ها میباشد. مطالعه اخیر بررسی 903 بیمار مبتلا به سرطان ناحیه تناسلی واقع در تمام نواحی (وولو ، واژن ، عنق رحم ، مقعد ، آلت تناسلی) و متوجه شد که سگرتی خطر ابتلا به سرطان را درهمه نواحی ذکر شده افزایش میدهد.

مشکلات دهن

بسیاری از ضایعات دهنی ، از جمله سرطان لب ، به میزان قابل توجهی در افراد سگرتی شیوع بیشتر دارد. سگرت کشیدن عامل خطر ابتلا به سرطان لب ها میباشد مواجه شدن به شعاع آفتاب این خطر زا بیشتر میسازد. سرطان دهان عمدتا به سگرت کشیدن مرتبط است ، و هنگامی که با مصرف بیش از حد الکل یکجاباشد این خطر بیشتر افزایش می یابد. هر گونه استفاده از تنباکو ، از جمله نصوار و دود سگرت رو به عقب (با قرار دادن نهایت روشن در داخل دهن rivers smoking)) ،سبب افزایش خطر ابتلا به سرطان دهان میگردد. لکوپلاکیا معمولا در افراد سگرتی بسیار رخ می دهد ، و درصد کمی از بیماران مبتلا به لکوپلاکیای دستخوش تحولات سرطانی میگردند. کام سگرتی که بنام palati Leukokeratosis nicotina ، نیز نامیده می شوند ، منحصرا در افراد سگرتی و به خصوص چلم و پیپ دیده می شود. زبان سگرتی که بنام Leukokeratosis nicotina glossi ، نیز نامیده می شوند پدیده ای مشابه در زبان است. نکروزحاد قرحوی بیره که بنام Acute necrotizing ulcerative gingivitis ، یاد می شوند طور انحصاری در افراد سگرتی دیده شده و ارتباط زیاد با مقدار استفاده از تنباکو در روز است.

امراض متفرقه جلدی

بیماری برگر (obliterans thromboangiitis) لکه های زرد و قهوه ای بر روی انگشتان و ناخن دست بروت سگرتی Smoker mustache که سبب تغیر رنگ قسمت های انتهایی بروت میگردد افراد سگرتی که زیاد سگرت میکشند دیده میشود. لوپوس اریتیماتوزیس سفید شدن قبل از وقت موها آیا سگرت سبب بهبود امراض جلدی میگردد؟ اگر چه در اغلب موارد سگرت کشیدن با افزایش میزان بروز مشکلات جلدی همراه است ، بیماری های جلد اندکی وجود دارد که در آن سگرت کشیدن شاید سبب کاهش مرض گردد . در اغلب موارد نیازبه مطالعه بیشتر است تا تایید کننده باشد که آیا یک ارتباط واقعی بین کاهش مرض وسگرت کشیدن وجود دارد یا خیر؟ یک مطالعه نشان داد که تب خال راجعه در افراد سگرتی نسبت به غیرسگرتی کمتر شایع میباشد. فرحات آفتوز نیز به نظر می رسد در غیر سگرتی بیشتر رایج باشد. سگرت کشیدن ممکن است بروز و شدت زخم آفتوز را کاهش دهد.

اکنه یا جوانی دانه مرضیست که اکترآ جوانان را مصاب ساخته و مرض متصف است با بوجود آمدن دانه های کوچک با سر سفید، دانه های سر سیاه و بخار های سرخ و بالاخره دانه های پر چرک که اکثرآ در روی و گاهی هم در سینه و نواحی پشت یا نواحی ظهری بوجود مییاید

       .         مرض بیشتر درسنین 14 الی 25 سالگی دیده شده مرض بیشتر نزد افرادی دیده میشود که دارای جلد چرب میباشند البته مرض طوری آغاز میگردد که ابتدا دهنه غدوات که سبب تولید چربی سطح جلد میگردد بسته شده سبب میگردد تا چربی تولید شده توسط غده خارج نگردیده و در داخل غده تراکم نماید که سبب بو جود ادمدن دانه های با سر سفید میگردد دربعضی حالات دهنه غده چربی در اثر فشار که از سبب تراکم شحم در داخل غده باز گردیده وبشکل  دانه ی سر سیاه دیده نشده درحالیکه در موارد دیگر دهنه غده باز نگردیده و سبب میشود تا شحم بیشتر در داخل غده تراکم نموده که این تراکم شحم محیط مناسب برای نشونمای باکتریها بوده و نشونمای باکتریها سبب میگردد تا دانه ها بزرگتر گردیده و التهاب در آن بوجود آید که در این حالت دانه برنگ سرخ دیده شده و بزرگتر از دانه های سر سیاه میباشد در مراحل پیشرفته دانه های بزرگ که مملو از قیح یا چرک میباشد بوجود مییاید که در نهایت دانه ها توسط مریض و یا بصورت خودبخودی پاره گردیده و تخلیه میگردد البته بقایای مرض بشکل لکه های قهویی رنگ دیده شده و در حالات شدید سبب بوجود آمدن کیلویید میگردد که عبارت از برجستگی سختی میباشد که در جای دانه های بزرگ قبلی بوجود آمده و به تدریج بزرگ میگردد وسبب خرابی در شکل صورت میگردد.

 

فکتور های که سبب تشدید جوانی دانه میگردد عبارت اند از تشویشهای روحی روانی، چرب نمودن روی و موی و استفاده از مواد ارایشی جوانی دانه زا میباشد در بسیاری از موارد بعضی از غذا ها نیز سبب تشدید مرض میگردد اما این نکته تا حال تثبیت نگردیده است با وجود آنکه دیده شده که جوانی دانه نزد ساکنان جزیره               که داری شیوه تغذی خاص اند وجود ندارد اما وقتی آنها به کشور های اروپایی مهاجرت نمایند و از غذا های به شیوه اروپایی استفاده نمایند مصاب به جوانی دانه میگردند که ا ین خود نشاندهنده تاثیر تغذیه بالای اکنه میباشد ضمنآ بعضی مریضان از تشدید دانه های شانرا با اخذ غذا های خاص مرتبط میدانند از اینرو کفته میشود که بهتر است مریضان  از غذا های که سبب تشدید مرض شان میگردد پرهیز نمایند.

جوانی دانه از دیگاه عوام

Ø      میگویند جوانی دانه بعد از عروسی از بین میرود؟

البته در این مورد باید گفته شود که عمل عروسی هیچ تاثیری بالای جوانی دانه ندارد اما سن عروسی که آکثرآ در زمانی که مرض جوانی دانه به طرف بهبودی میرود تاثیر اصلی داشته و اینکه عروسی سبب بهبود مرض گردد هیچ دلیل علمی ندارد.  

Ø      میگویند تداوی موثر برای جوانی دانه وجود ندارد؟

جوانی دانه مرضیست که بصورت قطعی قابل تداوی بوده اما مرض باید به مدت طولانیتری تداوی گردد که اکثرآ این مدت را شش ماه ذکر مینمایند اما در بعضی موارد این مدت بیشتر از شش ماه و حتی دوسال ذکر گردیده است قابل یادآوریست که مریضان در هنگامی که تحت درمان قرار دارند و بعد از قطع تداوی باید از فکتور های تشدید کننده مرض که توسط داکتر معالج شان برایشان تذکر گردیده ویا خودشان دریافته اند باید خوداری نمایند. البته قابل یادآوریست که کوریکه قبلآ ذکر گردید جوانی دانه مرضیست که در صورت عدم تداوی نیز بعد از مدتی   شفایاب میگردد اما تداوی به منظور جلوگیری از بقایای مرض که عبارت از لکه های جلدی، ندبات فرورفته و حتی برجسته جلدی و بالاخره بدشکلی باید حتمآ صورت گیرد

ه باید کرد

ü      روی خود را حد اقل دوبار در روز با آب شیر گرم بشویید

ü      از غذا های که سبب تشدید مرض شما میگردد اجتناب نمایید.

ü      کوشش کنید تا راحت زندگی نمایید تشویش سبب تشدید مرض شما میگردد.

چه نباید کرد

Ø      روی و موی خود را با روغن چرب ننمایید.

Ø      دانه ها را فشار ندهید.

Ø      از استفاده مواد ارایشی جوانی دانه زا اجتناب نمایید ( مواد آرایشی که سبب تشدید مرض تان میگردد)

Ø      خود سرانه و بدون مشوره داکتر از هیچ دوا استفاده ننمایید بعضی دوا ها ممکن در شروع سبب بهتر شدن جوانی دانه گردد اما در نهایت با قطع دوا و یا با استفاده طولانی مدت این دواها مرض شما شدید تر گردیده و ممکن سبب بروز عوارض وخیم گردد.

در جریان تداوی مواجه شدن با آفتاب را به حد اقل برسانید.